辽史 卷七十 表第八 属国表
辽史卷七十 表第八 属国表
周有天下,不期而会者八百余国。辽居松漠,最为强盛。天命有归,建国改元。号令法度,皆遵汉制。命将出师,臣服诸国。人民皆入版籍,贡赋悉输内帑。东西朔南,何啻万里。视古起百里国而致太平之业者,亦几矣。故有辽之盛不可不着。作属国表。
<table>
<tr><td>纪年</td><td>正月</td><td>二月</td><td>三月</td><td>四月</td><td>五月</td><td>六月</td><td>七月</td><td>八月</td><td>九月</td><td>十月</td><td>十一月</td><td>十二月</td></tr>
<tr><td>太祖 元年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>和州回鹘来贡。</td></tr>
<tr><td>神册元年</td><td>御正殿,受百僚暨诸国人使朝贺。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td>渤海、高丽、回鹘、阻卜、党项各遣使来贡。</td><td>高丽及西北诸蕃皆遣使来贡。回鹘献珊瑚树。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>师次乌骨里国,分路击之,举国归附。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>征党项。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>天赞二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>波斯国来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>西讨吐浑、党项、阻卜。</td><td></td><td></td><td>大食国来贡。 回鹘怕里遣使来贡。攻阻卜。</td><td>遣兵逾流沙,拔浮图城,尽取西鄙诸部。</td><td>获甘州 回鹘乌母主可汗。</td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td>大元帅尧骨略地党项。</td><td></td><td>攻小番,下之。 回鹘乌母主可汗遣使贡谢。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>日本国来贡。</td><td>新罗国来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>天显元年</td><td></td><td>回鹘、新罗、吐蕃、党项、沙陀从征有功,赏之。 濊貊、铁骊、靺鞨来贡。 改渤海国为东丹国,忽汗城为天福城。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二年 太宗 不改元</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td>达卢古来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>突厥来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td>西南边将以慕化辖戛斯国人来。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td></td><td></td><td>女直来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜贡海东青鹘。</td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td>皇太弟李胡率兵伐党项。</td><td>吐浑、阻卜来贡。</td><td></td><td>党项来贡。</td><td></td><td>阻卜来贡。 阿萨兰回鹘来贡。</td><td>铁骊来贡。 阻卜来贡。 术不姑来贡。</td><td></td><td></td><td>阻卜来贡。 术不姑来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td>党项贡驼、鹿。</td><td></td><td>女直来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td></td><td>党项来贡。</td><td>吐谷浑酋长率众内附。</td><td></td><td>吐浑来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十一年</td><td></td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>吐谷浑来贡。</td><td></td><td>吐浑来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国遣使来贡。 回鹘来贡。</td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>会同元年</td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td>女直国遣使来贡。</td><td>女直国遣使进弓矢。 西南边大详稳耶律鲁不古奏党项之捷。</td><td>吐谷浑来贡。</td><td></td><td></td><td>吐谷浑、乌孙、靺鞨各来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二年</td><td></td><td></td><td>女直国来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>吐谷浑来贡。</td><td></td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td>铁骊、炖煌并遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td>女直来朝贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜来贡。 阻卜及赁烈国来贡。阻卜来贡。</td><td>女直国来贡。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td>鲁不古伐党项回,献俘。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>吐谷浑降。阻卜来贡。女直国遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td>素撒国人来贡。 阻卜贡方物。</td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td></td><td>党项逆命,伐之。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>赁烈、要里等国来贡。</td><td></td><td></td><td>回鹘遣使请婚,不许。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。 吐谷浑来贡。 𫟃没里、要里等国贡方物。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td>回鹘、女直来贡。</td><td></td><td>吐浑进生口。</td><td>吐浑白可久来附。</td><td>女直来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>穆宗 应历元年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td></tr>
<tr><td>二年</td><td>女直来贡。</td><td></td><td>铁骊贡鹰鹘。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘及辖戛斯国来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>吐蕃、吐谷浑来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国贡鼻上有毛小儿。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十三年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>斡朗改国进花鹿生麛,视之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>景宗 保宁三年</td><td></td><td>汉遣使来告。</td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘遣使来贡。</td><td>汉以宋人来攻,遣使来告。</td><td></td><td></td><td>吐谷浑来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td>伐党项,破之,上俘获之数。</td><td></td><td></td><td></td><td>女直国侵边。 阿萨兰回鹘来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国侵贵德州。</td><td></td><td></td><td></td><td>辖戛斯国遣使来贡。</td></tr>
<tr><td>九年</td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>女直国二十一人来请宰相、夷离堇之职,以次授之。</td><td></td><td>回鹘遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>耶律沙以党项降酋可丑买友来,赐诏抚谕。 女直国遣使来贡。</td><td>吐谷浑叛入太原四百余户,索而还之。</td><td></td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td>阿萨兰回鹘遣使来贡。</td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>乾亨元年</td><td></td><td></td><td>女直国宰相遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>讨阻卜。</td></tr>
<tr><td>圣宗 统和元年</td><td>党项十五部寇边,西南面招讨使韩德威破之。破阻卜。韩德威讨党项诸部。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>韩德威破党项,上俘获之数。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直宰相海里等八族内附。</td><td></td><td></td><td></td><td>速撒等讨阻卜,杀其酋长挞剌干。</td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国宰相术里补来朝。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜遣使来贡。</td><td>党项来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>闰月,阿萨兰回鹘来贡。</td><td>党项太保阿剌恍来朝。</td><td></td><td>濒海女直宰相速鲁里来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td>回鹘、于阗、师子等国来贡。 党项遣使来贡。</td><td>阿思懒、于阗、辖烈三国来贡。 吐蕃来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>于阗遣张文宝进内丹书。</td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td></td><td>于阗、回鹘各遣使来贡。女直国遣使来贡。</td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td>女直国宰相阿海来朝。</td><td>阿萨兰回鹘于越、达剌干遣使来贡。 女直遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>北女直国四部请内附。</td><td>阻卜遣使来贡。</td><td></td><td>女直遣使来贡。回鹘来贡。</td></tr>
<tr><td>九年</td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。</td><td></td><td>突厥来贡。</td><td></td><td>女直国进唤鹿人。</td><td></td><td>阿萨兰回鹘来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td>兀惹来贡。</td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td>回鹘来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>十一年</td><td>回鹘来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十二年</td><td></td><td>回鹘来贡。 高丽来贡。</td><td>高丽遣使请所俘生口,诏赎还之。</td><td></td><td></td><td>回鹘遣使来贡。</td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td>党项、吐谷浑来贡。 阻卜来贡。</td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td>女直国以宋人由海道赂本国及说兀惹叛,遣使来告。</td></tr>
<tr><td>十三年</td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td>夏国遣使来贡。</td><td></td><td>高丽进鹰。</td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。 兀惹归款。 鼻骨来贡。</td><td>阿萨兰回鹘遣使来贡。高丽遣童子十人来学本国语。</td><td>铁骊遣使来贡鹰、马。</td></tr>
<tr><td>十四年</td><td></td><td>回鹘遣使来贡。女直国遣使来贡。</td><td>韩德威奏讨党项之捷。</td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。 回鹘来贡。</td><td>回鹘来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>阿萨兰回鹘遣使为子求婚,不许。</td><td></td></tr>
<tr><td>十五年</td><td>河西党项叛,诏韩德威讨之。 兀惹酋长武周来降。 女直国遣使来贡。</td><td>韩德威奏破党项之捷。</td><td>党项来贡。 河西党项乞内附。兀惹乌昭庆乞岁时免进贡鹰、马、貂皮,以其地远,诏生辰、正旦外,并免。</td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td>党项酋长来贡。禁吐浑别部鬻马于宋。</td><td></td><td>萧挞凛奏讨阻卜之捷。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十六年</td><td></td><td>夏国遣使来贡。</td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十七年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>兀惹乌昭庆来降,释之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十八年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜叛酋鹘碾之弟铁剌不率部民来附,鹘碾无所归,继降诏诛之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。</td></tr>
<tr><td>十九年</td><td>回鹘进梵僧名医。</td><td></td><td>西南面招讨司奏讨党项之捷。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>达卢骨部来贡。</td><td>西南面招讨司奏讨吐谷浑之捷。</td><td></td><td>鼻骨德来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>二十年</td><td>女直国宰相夷离底来贡。</td><td>女直国大王阿改遣其子出烛你、耶剌改、塞剌来朝。</td><td></td><td>铁骊遣使来贡。</td><td></td><td>高丽遣使来进本国地里图。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十一年</td><td></td><td></td><td>铁骊来贡。</td><td>女直国来贡。 兀惹、渤海、奥里米、越里笃、越里吉五部来贡。</td><td></td><td>党项来贡。 阻卜酋长铁剌里率诸部来降。</td><td>阻卜铁剌里来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十二年</td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>党项来贡。 阻卜酋铁剌里来朝。铁剌里求婚,许之。</td><td>南京女直国遣使献所获乌昭庆妻子。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十三年</td><td></td><td></td><td>振党项部。 回鹘来贡。</td><td>女直国及阿萨兰回鹘各遣使来贡。 铁骊来贡。 党项来寇。</td><td></td><td>阻卜酋铁剌里遣使贺与宋和。</td><td>党项来贡。 乌古来贡。 女直国遣使来贡。 阿萨兰回鹘遣使来,因请先留使者,皆遣之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十四年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>沙州炖煌王曹寿遣使进大食马及美玉,以对衣、银器等物赐之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十五年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>西北路招讨使萧图玉讨叛命阻卜,破之。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽进文化、武功两殿龙须草地席。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>萧图玉驰奏讨甘州回鹘,降其王耶剌里,抚慰而还。</td></tr>
<tr><td>二十八年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>西北路招讨使萧图玉奏伐甘州回鹘,破其属郡肃州,尽俘其生口。诏修土隗口故城以实之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十九年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>诏西北路招讨使、驸马都尉萧图玉安抚西鄙,置阻卜等部。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>开泰元年</td><td>女直国太保蒲撚等来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊那沙等送兀惹百余户至宾州,赐丝绢以赏之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>化哥等破阻卜酋长乌八之众。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td>阻卜酋长乌八朝贡,封乌八为王。 女直国及铁骊各遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>沙州回鹘曹顺遣使来贡,回赐衣币。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td>于阗国来贡。</td><td>耶律世良等破阻卜,上俘获之数。 女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td>耶律世良与萧善宁东讨高丽,破之。</td><td>阻卜酋长来朝。</td><td>叛命党项酋长魁可来降。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td>铁骊来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>诏阻卜依旧岁贡马、驼、貂鼠、青鼠皮等物。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>遣使赐沙州回鹘炖煌郡王曹顺衣物。</td><td></td><td>沙州回鹘炖煌郡王曹顺遗使来贡。</td><td>大食国王遣使为其子册哥请婚,进象及方物。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>太平元年</td><td></td><td></td><td>大食国王复遣使请婚,以王子班郎君胡思里女可老封公主,降之。</td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜扎剌部来贡。</td><td></td><td></td><td>党项酋长曷鲁来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊遣使进兀惹人一十六户。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td>诏党项别部塌西设契丹节度使治之。</td><td>阻卜入寇,西北路招讨使萧惠破之。</td><td></td><td>遣西北路招讨使萧惠将兵伐甘州回鹘。</td><td></td><td></td><td>萧惠攻甘州不克,师还。自是,西阻卜诸部皆叛。我军与战,败绩,涅里姑、曷不吕皆殁于阵,遣惕隐耶律洪古等将兵讨之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>诏萧惠再讨阻卜。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td>党项寇边,破之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>兴宗 重熙二年</td><td>女直国详稳台押率所部来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td>夏国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长屯秃古厮来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国人侵边,发黄龙府路铁骊军拒之。</td><td></td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>夏国遣使献所俘宋将及生口。</td><td></td><td>回鹘遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>十一年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>以吐浑及党项多鬻马于夏国,诏沿边筑障塞以防之。</td></tr>
<tr><td>十二年</td><td></td><td></td><td>高丽国以加上尊号,遣使来贺。</td><td>夏国遣使进马、驼。</td><td></td><td>阻卜大王屯秃古斯弟太尉撒葛里来朝。 回鹘遣使来贡。</td><td></td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td>夏人侵掠党项,遣延昌宫使高家奴问之。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十三年</td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td>南院大王耶律高十奏党项等部叛附夏国。</td><td>罗汉奴奏所发部兵与党项战不利。</td><td>阻卜酋长乌八遣其子执元昊求援使者窊邑改来,且乞以兵助战,从之。</td><td>夏国遣使来朝。</td><td>夏国复遣使来询。</td><td></td><td>获叛命党项侦人,射鬼箭。 元昊亲执党项三部酋长来降。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十四年</td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td><td>阻卜大王屯秃古斯率诸酋长来朝。 夏国遣使来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阿萨兰回鹘遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>十五年</td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜大王屯秃古厮来朝,进方物。</td><td></td><td></td><td></td><td>铁骊仙门来朝,以前此未尝入贡,仍加右监门卫大将军。</td><td></td><td>女直国遣使来贡。 阿萨兰回鹘王以公主生子,遣使来告。</td></tr>
<tr><td>十七年</td><td></td><td></td><td>铁不得国遣使来,乞以本部军助攻夏国,不许。</td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td><td>阻卜进马、驼二万。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十八年</td><td></td><td></td><td>高昌国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>阻卜来贡马、驼、珍玩。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十九年</td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td>远夷拔思母部遣使来贡。</td><td>高丽遣使来贺伐夏之捷。</td><td>阻卜酋长豁得剌弟斡得来朝,加太尉遣之。</td><td>阻卜酋长喘只葛拔里斯来朝。</td><td></td><td></td><td>阻卜酋长豁得剌遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>二十年</td><td></td><td>吐蕃遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十一年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阿萨兰回鹘遣使贡名马、文豹。</td><td></td></tr>
<tr><td>二十二年</td><td></td><td>阿萨兰回鹘为邻国所侵,遣使求援。</td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td>阻卜大王屯秃古斯率诸部长进马、驼。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二十三年</td><td>夏国遣使贡方物。</td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td>夏国遣使来贡。</td><td>吐蕃遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>道宗 清宁二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来朝及贡方物。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>咸雍二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。 阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td></td><td>阿萨兰回鹘遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>夏国遣使来贡。</td></tr>
<tr><td>五年</td><td></td><td></td><td>阻卜酋长叛,以南京留守晋王仁先为西北路招讨使,领禁军讨之。</td><td></td><td></td><td>吐蕃遣使来贡。</td><td></td><td></td><td>晋王仁先遣人奏阻卜之捷。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td>阻卜酋长来朝,且贡方物。</td><td></td><td>西北路招讨司以所降阻卜酋来。</td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来朝。</td><td></td><td></td><td>西北路招讨司擒阻卜酋长来献,以所降阻卜酋长图木同刮来。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td>女直国进马。</td><td></td><td></td><td></td><td>吐蕃来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td>回鹘来贡。</td></tr>
<tr><td>八年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>振易州贫民。高丽遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。</td><td></td><td>高丽、夏国并遣使来贡。</td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td>阻卜诸酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>大康元年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>吐蕃来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使乞赐鸭渌江以东地,不许。</td><td></td><td>阻卜酋长来贡。 阻卜诸酋长进良马。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td>女直国贡良马。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜余古赧来贡</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td>铁骊酋长贡方物。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td></td><td></td><td>女直国贡良马及犬。</td><td>阻卜诸酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>大安二年</td><td></td><td></td><td>女直国来贡良马。</td><td></td><td></td><td>阻卜诸酋长来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使谢封册。</td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td></td><td>女直国来贡良马。 高丽遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td>免高丽岁贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘遣使贡良马。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td>女直国遣使贡良马。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘遣使贡方物。</td><td>回鹘遣使来贡异物,不纳,厚赐遣之。</td><td></td><td>日本国遣郑元等二十八人来贡。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td>阻卜诸酋长来降。</td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>日本国遣使来贡。</td><td>阻卜酋长磨古斯杀金吾秃古斯以叛,遣奚六部秃里耶律郭三发诸蕃部兵讨之。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td>磨古斯入寇。</td><td>西北路招讨使耶律阿鲁扫古追磨古斯还,都监萧张九遇贼众,与战不利,二室韦、拽剌、北王府、特满群牧、宫分等军多陷于贼。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>有司奏磨古斯诣西北路招讨使,耶律挞不也遇害,附近阻卜酋长乌古扎叛去。达里底及拔思母并寇倒塌岭路。阻卜酋辖底侵掠西路群牧。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>十年</td><td>乌古扎等来降。达里底、拔思母二部入寇。</td><td>西南面招讨司奏拔思母之捷。达里底入寇。</td><td>山北路副部署萧阿鲁带奏达里底之捷。</td><td>闰月,达里底、拔思母二部来降。</td><td></td><td></td><td>阻卜来寇倒塌岭,西路群牧及浑河北牧马皆为所掠。东北路统军使耶律石柳以兵追及,尽获所掠。</td><td></td><td></td><td>西北路统军司获阻卜酋拍撒葛、蒲鲁等来献。</td><td>惕德酋铜刮、阻卜酋的烈等来降。 达里底及拔思母等来寇,山北副部署阿鲁带击败之。</td><td>西北路统军司奏讨磨古斯之捷。</td></tr>
<tr><td>寿隆元年</td><td>西南面招讨司奏拔思母入寇,击败之。萧阿鲁带等讨拔思母,破之。</td><td>高丽遣使来贡。</td><td></td><td>女直国遣使来贡。</td><td></td><td>阻卜酋长秃里底及图木葛来朝贡。</td><td>阻卜酋长猛达斯来贡</td><td></td><td></td><td></td><td>女直国遣使进马。</td><td></td></tr>
<tr><td>二年</td><td>西南面招讨司讨拔思母,破之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td></td><td>高丽来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td>阻卜酋长猛撒葛及粘八葛酋长秃骨撒、梅里急酋长忽鲁八等请复旧地,以贡方物。</td><td></td><td></td><td>斡特剌讨阻卜,破之。</td><td></td><td></td><td></td><td>斡特剌遣人奏梅里急之捷。</td><td></td><td></td><td>西北路统军司奏梅里急之捷。</td></tr>
<tr><td>五年</td><td>诏夏国王李乾顺伐拔思母部。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直国遣使来贡。铁骊来贡。</td></tr>
<tr><td>七年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜、铁骊酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>天祚 乾统二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜入寇,斡特剌等战败之。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td>女直国枭萧海里首,遣使来献。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>吐蕃遣使来贡。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>吐蕃遣使来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>八年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>西北路招讨使萧敌里率诸蕃酋长来朝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来谢。</td><td></td></tr>
<tr><td>九年</td><td></td><td></td><td>夏国以宋不归地,遣使来告。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>高丽遣使来贡。</td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>阻卜来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>天庆二年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>和州回鹘来贡。 阻卜酋长来贡。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>三年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>斡朗改国遣使来献良犬。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>回鹘遣使来贡。 高丽遣使来谢。</td></tr>
<tr><td>四年</td><td></td><td></td><td>女直国遣使索叛人阿疏,不发。</td><td></td><td></td><td></td><td>女直国复遣使来取阿疏,不发,即遣侍御阿息保往问境上建城堡之故。</td><td>阿息保还,言女直国主之意,若还阿疏;朝贡如旧;不然,城未能已。 女直国遣师来攻。</td><td></td><td>女直国下宁江州。</td><td></td><td>铁骊、兀惹叛归女直。</td></tr>
<tr><td>五年</td><td>遣僧家奴持书约和,斥女直国主名。女直国主遣塞剌复书,若归叛人阿疏,迁黄龙府于别地,然后图之。</td><td></td><td>遣取律张家奴、蒲苏、阿息保、聂葛、纥石保、得里底等赍书使女直国,斥其名,冀以速降。</td><td></td><td>张家奴等以女直国主书来,复遣张家奴以往。</td><td>张家奴等还,女直国主复书,亦指其名,谕之使降。遣萧辞剌使女直国,以书辞不屈,见留。</td><td>都统斡里朵等及女直军战于白马泺,败绩。</td><td></td><td>女直军下黄龙府。 女直国主遣塞剌以书来报,若归我叛人阿疏,即当班师。</td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>六年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>女直军攻下沈州。族人痕孛、铎剌、吴十、挞不也、道剌、酬斡、平甲、卢仆古、辟离剌、韩七、吴十、那也温、曷鲁十三人皆归女直国。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>七年</td><td>女直军攻春州,女古、皮室四部及渤海人皆降。复下泰州。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>都元帅秦晋国王淳遇女直军,战于蒺藜山,败绩。 女直军复攻拔显州。 是岁,女直国主即皇帝位,建元天辅,国号金。</td></tr>
<tr><td>八年</td><td>遣耶律奴哥等使金国,复议和好。 保安军节度使张崇以双州民二百户归金国。</td><td>耶律奴哥还,金主复书,大略言,如以兄事朕,岁贡方物,归上、中京、兴中府三路州县,以亲王、公主、驸马、大臣子孙为质,及还我行人与元给信牌,并宋、夏、高丽往复书诏、表牒,可以如约。</td><td>复遣奴哥使金国。</td><td></td><td>奴哥以书来,约不逾此月见报。复遣奴哥使金国,要以酌中之议。 金主遣胡突衮与奴哥持书来,大略如前所约。</td><td>遣奴哥赍三国书诏、表牒,复使金国。通、祺、双、辽四州之民八百余户归附金朝。</td><td>金朝复遣胡突衮以书来,免所取质,及上京、兴中府所属州郡,裁减岁币之数;如能以兄事朕,册用汉仪,可以如约。</td><td>奴哥、突迭复使金朝,议册礼。</td><td>突迭见留,奴哥还。金主复书,谓如不能从,勿复遣使。 遣奴哥复使金朝。 萧宝、讹里野、特末、霍石、韩庆和、王伯龙等各率众归于金。</td><td>奴哥、突迭持金主书来。龙化州张应古、刘仲良、渤海二哥等率众归附金朝。</td><td></td><td>以议定册礼,遣奴哥使于金。 宁昌军节度使刘宏以懿州民户三千归金。</td></tr>
<tr><td>九年</td><td>金遣乌林答赞谟持书来迎册礼。</td><td></td><td>遣知右夷离毕事萧习泥烈、大理寺提点杨勉等册金主为东怀国皇帝。</td><td></td><td>阻卜补疏只等反。</td><td></td><td>金复遣乌林答赞谟持书来,责册文无兄事之语,不言“大金,”而云“东怀,”及乖体式。如依前书所定,然后可从。 杨询卿罗子韦率众归金。</td><td></td><td>复遣萧习泥烈、杨近忠先持册藁使于金。</td><td></td><td></td><td>遣使送赞谟以还。</td></tr>
<tr><td>十年</td><td></td><td>金复遣赞谟以书并撰到册文副本以来,仍责乞兵于高丽。</td><td>以金朝所定册草内“大圣”二字与先世称号相同,复遣习泥烈持书议之。</td><td></td><td>金主亲师攻上京,已攻外郛,留守挞不也出降。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>保大元年</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>南京统军耶律余睹率将吏户归于金。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>二年</td><td>金师克中京,进下泽州。</td><td>金师败奚王霞末于北安州,遂降其城。</td><td>闻金师将出岭西,遂趋白水泺。群牧使谟鲁斡归金。 闻金师将及,轻骑以遁。殿前点检耶律高八率卫土归金。</td><td>金师取西京。</td><td></td><td>夏国遣兵来援,为金师所败。</td><td></td><td>亲遇金师,战于石辇驿,败绩。 夏国遣曹介来问起居。</td><td>奉圣州降金。</td><td>蔚州降金</td><td>金师屯奉圣,上遁于落昆髓。</td><td>金主抚定南京。</td></tr>
<tr><td>三年</td><td>辽兴军、宜、锦、干、显、成、川、豪、懿等州降金。</td><td>兴中府降金。 归德军及隰、迁、润三州款附金。</td><td></td><td>金师至居庸关,耶律大石被擒。金师围辎重于青冢硬寨。金遣人以书来招,回书请和。 金帅以兵送族属东行,乃遣兵邀战于白水泺,为金师所败。 金帅以书来招,以书答之,金帅复书,不许请和。</td><td>回金帅书,乞为弟若子,量赐土地。 夏国王李乾顺请临其国。</td><td>册李乾顺为夏国皇帝。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>四年</td><td>金师来攻,上弃营北遁。特母哥归金。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td>萧挞不也、察剌归金。</td><td>建州降金。</td><td>兴中府降金。</td><td></td><td></td></tr>
<tr><td>五年</td><td>党项小斛禄遣人请临其地。 上过沙漠,金师忽至,徒步出走。</td><td>上至应州新城,为金帅完颜娄室等所获。</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr>
</table>
表内校勘记:[^1][^2][^3][^4][^5][^6][^7][^8][^9][^10][^11][^12][^13][^14][^15][^16][^17][^18][^19][^20][^21][^22][^23][^24][^25][^26][^27][^28][^29]
[^1]: 回鹘怕里遣使来贡 怕里,纪作霸里。
[^2]: 获甘州回鹘乌母主可汗 按纪作“获甘州回鹘都督毕离遏,因遣使谕其主乌母主可汗”。
[^3]: 回鹘新罗吐蕃党项沙陀从征有功赏之 按纪作:“以奚部长勃鲁恩、王郁自回鹘、新罗、吐蕃、党项、室韦、沙陀、乌古等从征有功,优加赏赉。”非回鹘等部从征有功。
[^4]: 阻卜来贡 按本月三次阻卜来贡,未著不同部分,史文重复。
[^5]: 素撒国人来贡 按纪作“徒睹古、素撒来贡”。
[^6]: 赁烈要里等国来贡 按纪作“六月𫟃没里、要里等国来贡”。
[^7]: 濒海女直宰相速鲁里来朝 濒海二字原脱。据纪统和六年八月补。
[^8]: 鼻骨来贡 按鼻骨即鼻骨德。此条已见部族表,重出。
[^9]: 兀惹乌昭庆来降 按纪作“兀惹乌昭庆来”,不称来降。
[^10]: (八月)达卢骨部来贡【及】(十一月)鼻骨德来贡 按并已见部族表,重出。
[^11]: 铁剌里求婚许之 按纪作铁剌里求婚,不许。
[^12]: 南京女直国遣使献所获乌昭庆妻子 “南京”二字衍。参卷三六校勘记〔一二〕。
[^13]: 乌古来贡 按已见部族表,重出。
[^14]: 置阻卜等部 按纪作“置阻卜等部节度使”,是。
[^15]: 耶律世良与萧善宁东讨高丽 萧善宁,纪作萧屈烈。
[^16]: 罗汉奴奏所发部兵与党项战不利 已见部族表,重出。
[^17]: 元昊亲执党项三部酋长来降 已见部族表,重出。
[^18]: 振易州贫民 “振易州贫民”无涉属国,五字衍。
[^19]: 阻卜余古赧来贡 余古赧为阻卜酋长名,见纪大康七年六月及大安二年六月。阻卜下原有“与”字,今删。
[^20]: 有司奏磨古斯诣西北路招讨使耶律挞不也遇害 按纪作:“磨古斯诣西北路招讨使耶律挞不也伪降,既而乘虚来袭,挞不也死之。”
[^21]: 西南面招讨司奏拔思母入寇击败之萧阿鲁带等讨拔思母破之 按纪作“西南面招讨司奏,拔思母来侵,萧阿鲁带等击破之”。此以入寇、追讨分记之。
[^22]: 族人痕孛至十三人皆归女直国 按“那也温”如为一人,则二吴十为同时同姓名人;如“那也、温”为二人,则吴十为一人重出。
[^23]: 遣奴哥赍三国书诏表牒复使金国 奴哥原误胡突衮。按纪天庆八年六月称“遣奴哥等赍宋、夏、高丽书诏、表牒至金”;又按上下文胡突衮为金使,奴哥为辽使,据改。
[^24]: 萧宝讹里野特末霍石韩庆和王伯龙等各率众归于金 按纪天庆八年闰九月,“萧宝、讹里等十五人各率户降于金”。金史二太祖纪天辅二年闰九月,“以降将霍石、韩庆和为千户。九百奚部萧宝、乙辛、北部讹里野、汉人王六儿、王伯龙、契丹特末、高从祐等各率众来降”。
[^25]: 宁昌军节度使刘宏 刘宏原误“刘完”,据纪天庆八年十二月及金史二太祖纪、七五孔敬宗传改。
[^26]: 金主亲师攻上京已攻外郛 按纪作“金主亲攻上京,克外郛”。
[^27]: 夏国遣曹介来问起居 曹介,纪作曹价。
[^28]: 隰迁润三州 润,原误“闰”。据纪及地理志三改。
[^29]: 金师围辎重于青冢硬寨 据纪保大三年四月,“硬寨”二字衍。