资治通鉴
北宋 · 司马光 主编。二百九十四卷,编年体通史,前 403 — 959 年。
导读 · 怎么读资治通鉴
《资治通鉴》是北宋司马光主编的编年体通史,二百九十四卷,记周威烈王二十三年(前 403)到后周世宗显德六年(959),共一千三百六十二年。
它和《史记》有什么不同:《史记》是纪传体,以人物为中心;《通鉴》是编年体,按年、月、日排下来,看的是“事情怎么一步步发生”。所以它更适合读政治与军事的因果,而不是人物性格。
为什么叫“资治”:司马光写它是给皇帝看的——“鉴于往事,有资于治道”。每一段后有“臣光曰”,就是他的评论,也是全书最见立场的地方。
怎么读:
① 别从头读。战国秦汉部分简略,精华在唐纪(卷 185—265);
② 先读赤壁、淝水、安史之乱、贞观之治几段,感受编年的节奏;
③ 配合《史记》《汉书》对读,同一件事两种写法,差别最能看出史识。
原文据汉典古籍整理,已繁转简,仅收正文,未收胡三省注;“臣光曰”保留。
目录(290 卷)
周纪(2 卷)
秦纪(3 卷)
漢纪(60 卷)
- 卷第九 漢紀一
- 卷第十一 漢紀三
- 卷第十三 漢紀五
- 卷第十五 漢紀七
- 卷第十七 漢紀九
- 卷第十九 漢紀十一
- 卷第二十一 漢紀十三
- 卷第二十三 漢紀十五
- 卷第二十五 漢紀十七
- 卷第二十七 漢紀十九
- 卷第二十九 漢紀二十一
- 卷第三十一 漢紀二十三
- 卷第三十三 漢紀二十五
- 卷第三十五 漢紀二十七
- 卷第三十七 漢紀二十九
- 卷第三十九 漢紀三十一
- 卷第四十一 漢紀三十三
- 卷第四十三 漢紀三十五
- 卷第四十五 漢紀三十七
- 卷第四十七 漢紀三十九
- 卷第四十九 漢紀四十一
- 卷第五十一 漢紀四十三
- 卷第五十三 漢紀四十五
- 卷第五十五 漢紀四十七
- 卷第五十七 漢紀四十九
- 卷第五十九 漢紀五十一
- 卷第六十一 漢紀五十三
- 卷第六十三 漢紀五十五
- 卷第六十五 漢紀五十七
- 卷第六十七 漢紀五十九
- 卷第十 漢紀二
- 卷第十二 漢紀四
- 卷第十四 漢紀六
- 卷第十六 漢紀八
- 卷第十八 漢紀十
- 卷第二十 漢紀十二
- 卷第二十二 漢紀十四
- 卷第二十四 漢紀十六
- 卷第二十六 漢紀十八
- 卷第二十八 漢紀二十
- 卷第三十 漢紀二十二
- 卷第三十二 漢紀二十四
- 卷第三十四 漢紀二十六
- 卷第三十六 漢紀二十八
- 卷第三十八 漢紀三十
- 卷第四十 漢紀三十二
- 卷第四十二 漢紀三十四
- 卷第四十四 漢紀三十六
- 卷第四十六 漢紀三十八
- 卷第四十八 漢紀四十
- 卷第五十 漢紀四十二
- 卷第五十二 漢紀四十四
- 卷第五十四 漢紀四十六
- 卷第五十六 漢紀四十八
- 卷第五十八 漢紀五十
- 卷第六十 漢紀五十二
- 卷第六十二 漢紀五十四
- 卷第六十四 漢紀五十六
- 卷第六十六 漢紀五十八
- 卷第六十八 漢紀六十
魏纪(9 卷)
晉纪(40 卷)
- 卷第七十九 晉紀一
- 卷第八十一 晉紀三
- 卷第八十三 晉紀五
- 卷第八十五 晉紀七
- 卷第八十七 晉紀九
- 卷第八十九 晉紀十一
- 卷第九十一 晉紀十三
- 卷第九十三 晉紀十五
- 卷第九十五 晉紀十七
- 卷第九十七 晉紀十九
- 卷第九十九 晉紀二十一
- 卷第一百零一 晉紀二十三
- 卷第一百零三 晉紀二十五
- 卷第一百零五 晉紀二十七
- 卷第一百零七 晉紀二十九
- 卷第一百零九 晉紀三十一
- 卷第一百十一 晉紀三十三
- 卷第一百十三 晉紀三十五
- 卷第一百十五 晉紀三十七
- 卷第一百十七 晉紀三十九
- 卷第八十 晉紀二
- 卷第八十二 晉紀四
- 卷第八十四 晉紀六
- 卷第八十六 晉紀八
- 卷第八十八 晉紀十
- 卷第九十 晉紀十二
- 卷第九十二 晉紀十四
- 卷第九十四 晉紀十六
- 卷第九十六 晉紀十八
- 卷第九十八 晉紀二十
- 卷第一百 晉紀二十二
- 卷第一百零二 晉紀二十四
- 卷第一百零四 晉紀二十六
- 卷第一百零六 晉紀二十八
- 卷第一百零八 晉紀三十
- 卷第一百十 晉紀三十二
- 卷第一百十二 晉紀三十四
- 卷第一百十四 晉紀三十六
- 卷第一百十六 晉紀三十八
- 卷第一百十八 晉紀四十
宋纪(16 卷)
- 卷第一百十九 宋紀一
- 卷第一百二十一 宋紀三
- 卷第一百二十三 宋紀五
- 卷第一百二十五 宋紀七
- 卷第一百二十七 宋紀九
- 卷第一百二十九 宋紀十一
- 卷第一百三十一 宋紀十三
- 卷第一百三十三 宋紀十五
- 卷第一百二十 宋紀二
- 卷第一百二十二 宋紀四
- 卷第一百二十四 宋紀六
- 卷第一百二十六 宋紀八
- 卷第一百二十八 宋紀十
- 卷第一百三十 宋紀十二
- 卷第一百三十二 宋紀十四
- 卷第一百三十四 宋紀十六
齊纪(10 卷)
- 卷第一百三十五 齊紀一
- 卷第一百三十七 齊紀三
- 卷第一百三十九 齊紀五
- 卷第一百四十一 齊紀七
- 卷第一百四十三 齊紀九
- 卷第一百三十六 齊紀二
- 卷第一百三十八 齊紀四
- 卷第一百四十 齊紀六
- 卷第一百四十二 齊紀八
- 卷第一百四十四 齊紀十
梁纪(22 卷)
- 卷第一百四十五 梁紀一
- 卷第一百四十七 梁紀三
- 卷第一百四十九 梁紀五
- 卷第一百五十一 梁紀七
- 卷第一百五十三 梁紀九
- 卷第一百五十五 梁紀十一
- 卷第一百五十七 梁紀十三
- 卷第一百五十九 梁紀十五
- 卷第一百六十一 梁紀十七
- 卷第一百六十三 梁紀十九
- 卷第一百六十五 梁紀二十一
- 卷第一百四十六 梁紀二
- 卷第一百四十八 梁紀四
- 卷第一百五十 梁紀六
- 卷第一百五十二 梁紀八
- 卷第一百五十四 梁紀十
- 卷第一百五十六 梁紀十二
- 卷第一百五十八 梁紀十四
- 卷第一百六十 梁紀十六
- 卷第一百六十二 梁紀十八
- 卷第一百六十四 梁紀二十
- 卷第一百六十六 梁紀二十二
陳纪(10 卷)
- 卷第一百六十七 陳紀一
- 卷第一百六十九 陳紀三
- 卷第一百七十一 陳紀五
- 卷第一百七十三 陳紀七
- 卷第一百七十五 陳紀九
- 卷第一百六十八 陳紀二
- 卷第一百七十 陳紀四
- 卷第一百七十二 陳紀六
- 卷第一百七十四 陳紀八
- 卷第一百七十六 陳紀十
隋纪(8 卷)
唐纪(81 卷)
- 卷第一百八十五 唐紀一
- 卷第一百八十七 唐紀三
- 卷第一百八十九 唐紀五
- 卷第一百九十一 唐紀七
- 卷第一百九十三 唐紀九
- 卷第一百九十五 唐紀十一
- 卷第一百九十七 唐紀十三
- 卷第一百九十九 唐紀十五
- 卷第二百零一 唐紀十七
- 卷第二百零三 唐紀十九
- 卷第二百零五 唐紀二十一
- 卷第二百零七 唐紀二十三
- 卷第二百零九 唐紀二十五
- 卷第二百十一 唐紀二十七
- 卷第二百十三 唐紀二十九
- 卷第二百十五 唐紀三十一
- 卷第二百十七 唐紀三十三
- 卷第二百十九 唐紀三十五
- 卷第二百二十一 唐紀三十七
- 卷第二百二十三 唐紀三十九
- 卷第二百二十五 唐紀四十一
- 卷第二百二十七 唐紀四十三
- 卷第二百二十九 唐紀四十五
- 卷第二百三十一 唐紀四十七
- 卷第二百三十三 唐紀四十九
- 卷第二百三十五 唐紀五十一
- 卷第二百三十七 唐紀五十三
- 卷第二百三十九 唐紀五十五
- 卷第二百四十一 唐紀五十七
- 卷第二百四十三 唐紀五十九
- 卷第二百四十五 唐紀六十一
- 卷第二百四十七 唐紀六十三
- 卷第二百四十九 唐紀六十五
- 卷第二百五十一 唐紀六十七
- 卷第二百五十三 唐紀六十九
- 卷第二百五十五 唐紀七十一
- 卷第二百五十七 唐紀七十三
- 卷第二百五十九 唐紀七十五
- 卷第二百六十一 唐紀七十七
- 卷第二百六十三 唐紀七十九
- 卷第二百六十五 唐紀八十一
- 卷第一百八十六 唐紀二
- 卷第一百八十八 唐紀四
- 卷第一百九十 唐紀六
- 卷第一百九十二 唐紀八
- 卷第一百九十四 唐紀十
- 卷第一百九十六 唐紀十二
- 卷第一百九十八 唐紀十四
- 卷第二百 唐紀十六
- 卷第二百零二 唐紀十八
- 卷第二百零四 唐紀二十
- 卷第二百零六 唐紀二十二
- 卷第二百零八 唐紀二十四
- 卷第二百十 唐紀二十六
- 卷第二百十二 唐紀二十八
- 卷第二百十四 唐紀三十
- 卷第二百十六 唐紀三十二
- 卷第二百十八 唐紀三十四
- 卷第二百二十 唐紀三十六
- 卷第二百二十二 唐紀三十八
- 卷第二百二十四 唐紀四十
- 卷第二百二十六 唐紀四十二
- 卷第二百二十八 唐紀四十四
- 卷第二百三十 唐紀四十六
- 卷第二百三十二 唐紀四十八
- 卷第二百三十四 唐紀五十
- 卷第二百三十六 唐紀五十二
- 卷第二百三十八 唐紀五十四
- 卷第二百四十 唐紀五十六
- 卷第二百四十二 唐紀五十八
- 卷第二百四十四 唐紀六十
- 卷第二百四十六 唐紀六十二
- 卷第二百四十八 唐紀六十四
- 卷第二百五十 唐紀六十六
- 卷第二百五十二 唐紀六十八
- 卷第二百五十四 唐紀七十
- 卷第二百五十六 唐紀七十二
- 卷第二百五十八 唐紀七十四
- 卷第二百六十 唐紀七十六
- 卷第二百六十二 唐紀七十八
- 卷第二百六十四 唐紀八十